CEZA HUKUKUNDA UZLAŞTIRMA
Uzlaştırma, yasa koyucu tarafından belirlenen belirli suç tiplerinde şüpheli veya sanık ile mağdurun, Cumhuriyet Savcısı tarafından görevlendirilen tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla tarafların uzlaştığı alternatif bir çözüm yoludur. Temel amacı, yargı sürecini hızlandırmak ve onarıcı adalet ile toplumsal barışı sağlamaktır. Uzlaştırma, kural olarak şikayete bağlı suçlar ve kanunda özel olarak belirtilen bazı katalog suçlar için uygulanır. Kamu kurumlarına karşı işlenen suçlar uzlaştırma kapsamında değildir. Sadece suçun mağduru (gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi) ile fail (şüpheli veya sanık) arasında yapılabilir. Süreç tamamen tarafların özgür iradesine dayanır; taraflar her aşamada bu süreçten vazgeçebilir. Uzlaştırma görüşmeleri gizlidir. Süreç başarısız olursa görüşmelerde sunulan beyanlar veya ikrarlar delil olarak kullanılamaz. Soruşturma veya kovuşturma aşamasında, dosya incelenip şartlar uygunsa Uzlaştırma Bürosuna gönderilir. Uzlaştırma Bürosunda görevli Cumhuriyet Savcısı tarafından bağımsız bir uzlaştırmacı atanır. Uzlaştırmacı, taraflarla iletişim kurarak olayı müzakere eder. Taraflar ortak bir noktada (örneğin zararın giderilmesi, özür dilenmesi, bir kuruma bağış yapılması vb.) anlaşırsa bir rapor düzenlenir. Taraflar arasındaki uzlaştırma edimli(mağdur tarafından iletilen maddi ve manevi bir edim) olabileceği gibi , edimsiz, yani mağdurun herhangi bir talebi olmadan da sağlanabilir. Anlaşma sağlandığı takdirde şüpheli hakkında "Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair" (takipsizlik) karar verilir, kamu davası açılmaz. Ancak taraflar arasında uzlaştırma sağlanamazsa Cumhuriyet Savcısı tarafından iddianame düzenlenerek kamu davası açılır. Uzlaştırmacı, görevlendirme yazısını aldıktan sonra 30 gün içinde raporunu sunmakla yükümlüdür. Bu süre, zorunlu hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından en fazla 2 kez olmak üzere 20 gün daha uzatılabilir.
Uzlaştırma kurumunu kötüye kullanarak vatandaşlarımızdan dolandırma maksadıyla uzlaştırmacı adı altında para talep eden kişi veye kişilere itibar edilmemesi büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda, dolandırıcılık olaylarında mağdur olmamaları adına, herhangi bir adli dosyaları olmaması halinde kesinlikle bu taleplere inanmamaları, aksine bu tarz durumlarda mutlaka Cumhuriyet Başsavcılığımıza müracaat ederek bu kişiler hakkında şikayetçi olmaları gerekmektedir. Vatandaşlarımızın adli dosyaları bulunması halinde ise ilk etapta kendilerine itham edilen suçun uzlaştırma kapsamında olup olmadığını adliyemize müracaat yoluyla veya başkaca yollarla öğrenerek, kendilerine iletilen para taleplerini teyit etmelerini, gerekirse adliyemize başvurarak uzlaştırmacının tarafımızca görevlendirilip görevlendirilmediğini öğrenmeleri dolandırıcılık olaylarının önüne geçilmesi açısından önem arz etmektedir.
Cumhuriyet Başsavcılığımız nezdinde aktif olarak görev yapan 16 uzlaştırmacı görev yapmaktadır. 2025 takvim yılı içinde uzlaştırma bürosuna; uzlaştırmaya tabi suçlar nedeniyle 232 adet soruşturma dosyası gelmiştir. 115 adet dosyada uzlaştırma sağlanarak şüpheli/ler hakkında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair (takipsizlik) verilmiştir. 117 adet dosyada ise uzlaştırma sağlanamayarak şüpheli/ler hakkında kamu davası açılmıştır. Bu haliyle 2025 yılının genel başarı oranının %49.8 olmuştur.
Dinar Cumhuriyet Başsavcılığı olarak uzlaşma kültürünün yerleşmesi ve uzlaştırma oranının artırılması için her türlü desteğin sağlanarak uzlaştırma oranlarının artırılmasıyla toplumsal barışın sağlanması, ayrıca mağdur ve suçtan zarar görenlerin ortaya çıkan zararlarının en kısa sürede giderilmesi ve mahkemelerin iş yükünün azaltılması yönünde ki çalışmalarımızı hassasiyetle yürütmekteyiz.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
DİNAR CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI